Muzeum w Grunwaldzie uczciło 15-lecie działalności

W siedzibie Muzeum Bitwy pod Grunwaldem w Stębarku oraz na polach grunwaldzkich odbyły się uroczystości z okazji 15-lecia działalności placówki jako samodzielnej instytucji kultury samorządu województwa warmińsko-mazurskiego.

W programie jubileuszu znalazły się m.in. projekcja filmu, zwiedzanie muzeum z przewodnikiem, pokazy walk rycerskich, prezentacje średniowiecznego rzemiosła oraz pokaz sprzętu wojskowego. Podczas wydarzenia podziękowano także wieloletnim pracownikom muzeum za ich wkład w rozwój placówki. Uroczystość zakończył koncert zespołu „Sonoria”.

Grunwald symbolem historii i nowoczesnej edukacji

Podczas obchodów marszałek województwa warmińsko-mazurskiego Marcin Kuchciński podkreślił znaczenie Grunwaldu dla regionu i kraju.

– Mamy ogromne szczęście, że właśnie tutaj na Warmii i Mazurach znajduje się miejsce będące symbolem Polski i Europy. Przez wiele lat Grunwald kojarzony był przede wszystkim z inscenizacją bitwy. Zależało nam jednak na tym, aby historia żyła tutaj przez cały rok. Dziś mamy nowoczesne muzeum, do którego można przyjechać z rodziną czy szkolną wycieczką i poznawać historię w atrakcyjny sposób – mówił marszałek.

Jak zaznaczył, sukces muzeum to efekt zarówno wsparcia samorządu i funduszy unijnych, jak również zaangażowania pracowników, pasjonatów historii oraz rekonstruktorów.

Litewskie gratulacje i wspólne dziedzictwo

Wśród gości specjalnych znalazła się także wiceminister kultury Republiki Litewskiej Renata Kurmin, która zwróciła uwagę na znaczenie współpracy polsko-litewskiej przy tworzeniu i rozwoju muzeum.

– Muzeum zajmuje szczególne miejsce w naszym dialogu historycznym i kulturalnym. Dziękuję za tworzenie przestrzeni, która w nowoczesny sposób opowiada o wspólnym dziedzictwie naszych narodów – podkreśliła.

Wiceminister zaznaczyła również, że nowoczesna ekspozycja muzealna dostępna jest także w języku litewskim, dzięki czemu prezentuje również litewską perspektywę historyczną.

Nowy eksponat – średniowieczny kapalin

Podczas jubileuszu zaprezentowano nowy eksponat muzealny – kapalin, czyli średniowieczny hełm otwarty. To jeden z nielicznych zachowanych egzemplarzy tego typu w Polsce, a zarazem jedyny tak dobrze zachowany kapalin ze sterczyną.

Dyrektor muzeum Szymon Drej poinformował, że hełm został odnaleziony w jednym z kościołów w Olsztynie i najprawdopodobniej pochodzi z pól bitwy pod Grunwaldem.

– Możemy śmiało postawić tezę, że przedstawiony hełm został zgubiony przez rycerza krzyżackiego podczas bitwy pod Grunwaldem. Powołamy specjalny zespół badawczy, który pomoże to potwierdzić – zapowiedział dyrektor.

Historia muzeum

Początki Muzeum Bitwy pod Grunwaldem sięgają 1960 roku, kiedy podczas obchodów 550. rocznicy bitwy odsłonięto Pomnik Grunwaldzki. Placówka przez kolejne dekady funkcjonowała jako oddział różnych instytucji muzealnych regionu.

Przełom nastąpił 1 marca 2011 roku, kiedy muzeum stało się samodzielną instytucją kultury samorządu województwa warmińsko-mazurskiego.

Od tego momentu muzeum dynamicznie rozwijało działalność edukacyjną i naukową. Organizowano lekcje muzealne, warsztaty, konferencje naukowe oraz wydarzenia historyczne skierowane do różnych grup wiekowych.

Dni Grunwaldu i rekonstrukcje historyczne

Istotnym elementem działalności muzeum stała się współpraca ze środowiskiem rekonstruktorów historycznych. Coroczne Dni Grunwaldu z inscenizacją bitwy zaczęły być organizowane z coraz większym rozmachem i dbałością o zgodność historyczną.

Muzeum pełni dziś rolę głównego organizatora wydarzenia, dbając nie tylko o widowiskowy charakter rekonstrukcji, ale także o jej wartość edukacyjną.

Nowoczesna siedziba od 2022 roku

21 września 2022 roku oddano do użytku nowoczesny budynek Muzeum Bitwy pod Grunwaldem w Stębarku. Obiekt o powierzchni 3,5 tys. mkw. łączy nowoczesne rozwiązania multimedialne z tradycyjną formą muzealnictwa.

Na zwiedzających czeka blisko 1,8 tys. mkw. powierzchni wystawowej podzielonej na 10 bloków tematycznych. Ekspozycja przedstawia wydarzenia przed bitwą, jej przebieg oraz skutki historyczne.

W budynku znajdują się także sala rycerska, sala konferencyjna, biblioteka, pracownie naukowe oraz magazyny muzealne. Wystawa dostępna jest w języku polskim, angielskim i litewskim, a audioprzewodniki oferują dodatkowo pięć wersji językowych.

Muzeum Bitwy pod Grunwaldem z roku na rok przyciąga coraz więcej odwiedzających. W 2023 roku sprzedano 65 tys. biletów, w 2024 roku – 80 tys., natomiast w ubiegłym roku liczba odwiedzających przekroczyła już 100 tys.

Placówka stała się jednym z najważniejszych muzeów historycznych w Polsce, skutecznie łącząc edukację, naukę i popularyzację historii z nowoczesnymi formami prezentacji.