Na trop przestępczego procederu śledczy wpadli w grudniu 2025 roku, gdy ustalili, że w jednej z hal magazynowych należących do znanej marki odzieżowej pracują Kolumbijczycy posiadający legitymacje studenckie oraz zaświadczenia o statusie studenta, noszące znamiona podrobienia. Z ich informacji wynikało, że są w nie wyposażani przez koordynatorów agencji zatrudnienia mającej swoje biura w Poznaniu, Bydgoszczy i Pruszczu Gdańskim. Chodziło o fikcyjne potwierdzanie legalności pobytu cudzoziemców a następnie ich zatrudniania. Uzyskanie dokumentu kosztowało cudzoziemca 1200 zł, a na jego podstawie nie musiał posiadać wizy pracowniczej oraz zezwolenia na pracę.
Zatrzymania
27 stycznia tego roku funkcjonariusze SG ujawnili w Gdańsku i Pruszczu Gdańskim 63 dokumenty w postaci fałszywych legitymacji studenckich oraz zaświadczeń o statusie studenta wydanych dla obywateli Kolumbii. Kolejne były przygotowywane dla 102 Kolumbijczyków. Zatrzymali 43-letnią Gruzinkę, która dostarczała je cudzoziemcom. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Pruszczu Gdańskim przedstawił jej zarzuty popełnienia przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów i wyłudzenia podstępem poświadczenia nieprawdy. W stosunku do kobiety zostały zastosowane wolnościowe środki zapobiegawcze w postaci dozoru policyjnego, poręczenia majątkowego i zakazu opuszczania kraju.
Śledczy nie mieli wątpliwości, że z procederem muszą być związane inne osoby, które sprawowały faktyczny nadzór nad agencjami zatrudnienia. Intensywne działania naprowadziły ich na mieszkańca powiatu łaskiego zaangażowanego w wytwarzanie fałszywych legitymacji oraz zaświadczeń o statusie studenta. Mężczyzna ten podawał się za jednego z dyrektorów nieistniejącego wydziału w Koninie jednej z poznańskich uczelni wyższych. Gdy okazało się, że zajmuje się nim Wydział do Walki z Korupcją Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi decyzją z dnia 23 kwietnia Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej w Gdańsku i Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi został powołany specjalny zespół koordynacyjny. Jego głównym celem było rozbicie tej grupy przestępczej.
W toku dalszych czynności w Łodzi i Sieradzu ujawniono kolejnych 30 fałszywych dokumentów w postaci legitymacji studenckich oraz zaświadczeń o statusie studenta wydanych na ten sam nieistniejący wydział w Koninie. Strażnicy graniczni ustalili również, że po zabezpieczeniu fałszywych dokumentów wydanych na powyższą uczelnię podjęli skuteczne starania o poszerzeniu swojego biznesu o prywatną gdańską uczelnię wyższą. Tych planów nie zdążyli zrealizować, bo 26 maja przeprowadzono równolegle czynności w zakresie zatrzymania mieszkańca pow. łaskiego oraz innych osób zaangażowanych z nim w proceder wytwarzania fałszywych dokumentów. W oparciu o postanowienia wydane przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Sieradzu realizowali je policjanci z Wydziału do Walki z Korupcją KWP w Łodzi przy wsparciu funkcjonariuszy z Morskiego Oddziału SG oraz Placówki SG w Warszawie.
W tym samym czasie funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w Gdańsku zatrzymali trzy osoby (Białorusinkę, Polkę oraz Polaka) i przeprowadzili przeszukania w czterech lokalizacjach. Zabezpieczyli dokumentację pracowniczą, sprzęt komputerowy, telefony, 4 kolejne fałszywe dokumenty w postaci legitymacji studenckich i zaświadczeń o statusie studenta. Zabezpieczyli majątek na ruchomościach, tj. dwa samochody osobowe o łącznej wartości 295 tys. zł.
Zarzuty
Prokurator przedstawił zatrzymanym zarzuty umożliwiania nielegalnego pobytu na terytorium RP, popełnienia przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów i wyłudzenia podstępem poświadczenia nieprawdy. Ponadto obu kobietom został postawiony zarzut udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, a mężczyźnie kierowania zorganizowaną grupą przestępczą. Są to przestępstwa zagrożone odpowiednio karą do 8 i 15 lat pozbawienia wolności. W stosunku do jednej z kobiet zostały zastosowane wolnościowe środki zapobiegawcze w postaci dozoru policyjnego, poręczenia majątkowego oraz zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu. W stosunku do drugiej kobiety oraz mężczyzny, którzy są małżeństwem, Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe zastosował środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy. Śledztwo ma charakter rozwojowy.
O losie Kolumbijczyków przesądziły posiadane przez nich fałszywe dokumenty. Przeprowadzona wobec nich kontrola legalności zatrudnienia stwierdziła nielegalne powierzenie im pracy w oparciu o fałszywe dokumenty. Co najmniej 89 osób będzie deportowanych z terytorium Polski.
